29η Σεπτεμβρίου: Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Τροφίμων

 29η Σεπτεμβρίου: Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Τροφίμων: Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλη αδιαφορία

*****Άρθρο του Φώτη Αλεξόπουλου

Η 29η Σεπτεμβρίου, Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Τροφίμων, έρχεται ξανά για να μας θυμίσει ότι στην Ελλάδα του 2025 συνεχίζουμε να πετάμε 1,5 εκατομμύριο τόνους τροφίμων ετησίως, την ώρα που χιλιάδες συμπολίτες μας σιτίζονται από κοινωνικά παντοπωλεία και συσσίτια. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς κοινωνικό αλλά είναι δείκτης αποτυχίας της Πολιτείας, των θεσμών και ενός τμήματος της αγοράς που αδιαφορεί για το συλλογικό συμφέρον.

θεσμική απουσία

Η χώρα μας δεν διαθέτει ακόμη ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων. Υπάρχουν αποσπασματικές δράσεις, μεμονωμένες πρωτοβουλίες και καλές πρακτικές, αλλά χωρίς θεσμική κατοχύρωση και υποχρεωτική εφαρμογή. Στην πράξη, οι αγρότες συχνά αναγκάζονται να καταστρέφουν προϊόντα επειδή δεν υπάρχουν δίκτυα διάθεσης, ενώ τα σούπερ μάρκετ πετούν τόνους τροφίμων λόγω «marketing εμφάνισης» ή ημερομηνιών λήξης που δεν διαχωρίζουν την πραγματική ασφάλεια από την εμπορική πολιτική.

Οι ευθύνες της αγοράς

Η λογική του «περισσεύει, άρα το πετάμε» κυριαρχεί σε τμήματα της εστίασης και του λιανεμπορίου. Ελάχιστες επιχειρήσεις δείχνουν κοινωνική υπευθυνότητα, ενώ το κράτος παραμένει θεατής, χωρίς να επιβάλλει κίνητρα ή κυρώσεις. Είναι απαράδεκτο, σε μια χώρα που έζησε πείνα και στερήσεις, να θεωρείται «πολυτέλεια» η αξιοποίηση του πλεονάσματος τροφίμων.

Οι αναγκαίες παρεμβάσεις τώρα, όχι αύριο

Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για εξάλειψη της σπατάλης, χρειάζονται άμεσες πολιτικές επιλογές:

Νομοθετική παρέμβαση:

Υποχρεωτική δωρεά πλεοναζόντων τροφίμων από σούπερ μάρκετ, ξενοδοχεία και εστιατόρια σε κοινωνικές δομές.

Διαχωρισμός στις ημερομηνίες λήξης («ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από») ώστε να αποφεύγονται άσκοπες καταστροφές.

Δήμοι με ευθύνη:

Κάθε δήμος να δημιουργήσει τοπικό δίκτυο διάθεσης τροφίμων με συνεργασία παραγωγών, εμπόρων και εθελοντικών οργανώσεων.

Να αναπτυχθούν μονάδες κομποστοποίησης για όσα δεν είναι πλέον βρώσιμα, αντί να θάβονται στους ΧΥΤΑ.

Κίνητρα και έλεγχοι:

Φορολογικές απαλλαγές σε όσους διαθέτουν δωρεάν τρόφιμα και αυστηρά πρόστιμα σε όσους τα πετούν.

Έλεγχος στις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου που συχνά λειτουργούν με κριτήρια βιτρίνας και όχι κοινωνικής ευθύνης.

Εκπαίδευση καταναλωτών:

Εκστρατείες ενημέρωσης για τη μείωση της σπατάλης στα νοικοκυριά.

Καμπάνιες που θα κάνουν κοινωνικά αποδεκτό το «πακέτο για το σπίτι» και τη μισή μερίδα.

Από την αδράνεια στη δράση

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να πετάει τρόφιμα, ούτε το ηθικό δικαίωμα να αφήνει οικογένειες πεινασμένες. Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό, είναι πολιτικό. Χρειάζεται αποφασιστικότητα, νομοθεσία και έλεγχος – όχι άλλες εκθέσεις και ημερίδες.

Η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απώλεια και τη Σπατάλη Τροφίμων δεν πρέπει να είναι ένα ακόμη τυπικό κάλεσμα. Ας γίνει σημείο καμπής για να απαιτήσουμε από την Πολιτεία και την αγορά να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Γιατί κάθε τρόφιμο που χάνεται, είναι μια χαμένη ευκαιρία για κοινωνική δικαιοσύνη και βιώσιμη ανάπτυξη.

***************Ο Φώτης Αλεξόπουλος είναι Οικονομολόγος- Πτυχιούχος της Σχολής Επιστημών Οικονομίας και Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο - με Μεταπτυχιακές σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Εφηρμοσμένων Οικονομικών και Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Email Επικοινωνίας :

falexopoulos70@yahoo.gr